Europese Campagne 2008-2009: Een gezonde werkplek
Een Gezonde Werkplek’ is de nieuwe tweejarige Europese campagne (voorheen de Europese Week) die in het algemeen aandacht vraagt voor veilig en gezond werken. Iedere twee jaar wisselt het specifieke onderwerp. In 2008 en 2009 gaat het over het bevorderen van een geïntegreerde aanpak van risicobeoordeling. Risicobeoordeling is de hoeksteen van de Europese aanpak van veiligheid en gezondheid op het werk. Hier zijn goede redenen voor. Als het risicobeoordelingsproces – de start van het proces van risicobeheer – niet of niet juist wordt uitgevoerd, is de kans groot dat er geen passende preventieve maatregelen worden getroffen.
Er is nu behoefte aan een geïntegreerde aanpak bij risicobeoordelingen, die rekening houdt met de verschillende stappen van risicobeoordelingen, de verschillende behoeften van individuele werkgevers en wijzigingen op de werkplek, en die alle werknemers bij het proces betrekt.
Het Agentschap richt zich op de verspreiding van de algemene principes van een geïntegreerde risicobeoordeling en het belang van een dergelijke beoordeling voor effectieve preventie, en het zal benadrukken dat risicobeoordelingen verplicht, noodzakelijk en haalbaar zijn.Wat is een risicobeoordeling?
Een risicobeoordeling is het proces waarbij gezondheids- en veiligheidsrisico’s die voortvloeien uit gevaren op de werkvloer worden geëvalueerd.
- Een gevaar is alles wat letsel kan veroorzaken, zoals chemische stoffen, elektriciteit, machines en apparatuur, een open lade, organisatorische aspecten van het werk, etc.
- Het risico is de kans of waarschijnlijkheid – hoog of laag – dat iemand door deze of andere gevaren letsel oploopt.
Een risicobeoordeling is dus een zorgvuldig en systematisch onderzoek van alle aspecten van het werk waarbij wordt bepaald wat letsel of schade zou kunnen veroorzaken, of gevaren kunnen worden geëlimineerd en, als dat niet mogelijk is, welke preventieve of beschermende maatregelen zijn getroffen of zouden moeten worden getroffen om de risico’s te beperken.
Waarom deze aandacht voor risicobeoordelingen?
In een EU-evaluatie van Kaderrichtlijn 89/391/EEG en zijn vijf ‘dochterrichtlijnen’ wordt de noodzaak van verbetering van de risicobeoordeling en de praktische uitvoering daarvan onderkend. In de herziening werd vooral bij het MKB een algemeen gebrek aan bewustzijn geconstateerd van de vereisten en wijze van uitvoering van een risicobeoordeling. Meer in het bijzonder bleek dat:
- een risicobeoordeling vaak als een eenmalige actie wordt gezien, die niet wordt voortgezet;
- risico’s niet als geheel worden geanalyseerd en geëvalueerd; het gevolg is dat afzonderlijke, ongecoördineerde maatregelen worden getroffen;
- tijdens de uitvoering van oppervlakkige risicobeoordelingen de nadruk ligt op het vaststellen van ‘duidelijke en directe risico’s’; langetermijneffecten die bijvoorbeeld worden veroorzaakt door chemische stoffen worden buiten beschouwing gelaten;
- er zelden rekening wordt gehouden met psychosociale risico’s en organisatorische factoren op het werk;
- werkgevers onvoldoende toezien op de doeltreffendheid van de getroffen maatregelen.
Doel van risicobeoordeling
Elke werkgever heeft de morele plicht en wettelijke verantwoordelijkheid om de veiligheid en gezondheid van werknemers in alle aspecten van het werk te garanderen. Aan de hand van een risicobeoordeling kunnen effectieve maatregelen worden getroffen om de veiligheid en de gezondheid van werknemers te beschermen.
Deze maatregelen omvatten:
- de preventie van arbeidsgebonden risico’s;
- de verspreiding van informatie en de training van werknemers;
- het beschikbaar stellen van de structuur en de middelen om de noodzakelijke maatregelen te implementeren.
De risicobeoordeling moet gestructureerd zijn en worden toegepast om werkgevers en andere verantwoordelijken te helpen:
- gevaren op de werkvloer te onderkennen en vast te stellen wie risico lopen;
- het risico dat aan deze gevaren is verbonden te evalueren;
- bepalen welke maatregelen moeten worden getroffen om de veiligheid en de gezondheid van werknemers en anderen te beschermen binnen de mogelijkheden die de huidige wetgeving biedt;
- preventieve en beschermende maatregelen te treffen;
- controleren en onderzoeken of de getroffen maatregelen effect hebben of worden geïmplementeerd
De campagne 'Een gezonde werkplek' van het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk wil werkgevers, werknemers, vertegenwoordigers voor de veiligheid van werknemers, vakmensen, arbo-/preventiediensten, beleidsmakers en andere partijen die belang hebben bij een betere risicobeoordeling op de werkvloer mobiliseren.
De campagne loopt gedurende 2008 en 2009, omvat twee Europese Weken voor veiligheid en gezondheid in oktober 2008 (20 t/m 24 oktober 2008) en oktober 2009, en bereikt zijn hoogtepunt tijdens een grote top over risicobeoordeling in november 2009.
De Europese Week is geïnitieerd door het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk en vindt gelijktijdig plaats in alle lidstaten. Op http://osha.europa.eu/campaigns/hw2008/ is meer informatie beschikbaar over de Europese Week in de andere lidstaten. De Europese Week werd in Nederland georganiseerd door Focal Point Nederland.
Activiteiten 2008-2009
- Inspiratiesessie 27 mei, op uitnodiging
- Formele Launch Europese en Nederlandse Campagne 'Een gezonde werkplek', 13 juni 2008
- Benelux conferentie Brussel 25 juni, op uitnodiging
- Goede Praktijken Competitie 2008
- Europese Week Conferentie 20 oktober 2008
- Ronde Tafel Bijeenkomst Europese Week 'Vertil je niet', 23 oktober 2008
- Europese Prijzen voor Nederlandse Goede Arbo Praktijken
- Europese Week Conferentie 19 oktober 2009
Informatiemateriaal
