Gezondheidstoezicht stagiairs

• Kader
• Gezondheidstoezicht
• Gezondheidsbeoordeling
• Vrijstellingen
• Een verplichting van de werkgever
• Wie betaalt het gezondheidstoezicht van de stagiair?
• Formulier van gezondheidsbeoordeling

Kader

In 2004 hief het KB betreffende de bescherming van stagiairs (KB Stagiairs, KB van 21 september 2004, BS van 4 oktober 2004) de bepalingen van toepassing op stagiairs op die opgenomen waren in het KB betreffende de bescherming van jongeren op het werk (artikels 12bis tot 12quinquies, KB Jongeren, KB van 3 mei 1999, BS van 3 juni 1999). De brug tussen de twee besluiten was echter niet helemaal verbrand aangezien het KB stagiairs hier en daar nog het KB Jongeren verwees.

In 2005 werd het KB Stagiairs gewijzigd door het KB van 30 september 2005 (BS van 13 oktober 2005). Nieuwe richtlijnen die hoofdzakelijk betrekking hadden op het gezondheidstoezicht van stagiairs werden ingevoerd via een ministeriële omzendbrief van 22 december 2005 (BS van 3 januari 2006).

Het KB van 2 juni 2006 (BS van 17 juli 2006) betreft ook het gezondheidstoezicht van stagiairs. De bepalingen uit dit KB zijn trouwens van kracht vanaf 1 september … 2005 !

Gezondheidstoezicht

Het gezondheidstoezicht moet uitgevoerd worden:

• hetzij in het kader van een blootstelling aan risico’s waarvoor ook voor de gewone werknemers van de onderneming of instelling gezondheidstoezicht geldt (veiligheidsfunctie, verhoogde waakzaamheid, activiteit met welbepaald risico zoals fysische, chemische of biologische agentia, activiteit verbonden aan voedingswaren). De te volgen regels zijn in dat geval bepaald in het KB Gezondheidstoezicht.
• hetzij in het kader van blootstelling aan een specifiek risico omwille van het specifieke statuut van stagiair: minder dan 18 jaar zijn; nachtarbeid verrichten of blootstelling aan ernstige risico’s waarvoor er normaal een verbod tot terwerkstelling geldt.

De werkgever is niet alleen verantwoordelijk voor het gezondheidstoezicht van stagiairs, maar ook voor de eventuele vaccinatie of de dosimetrische controle in geval van blootstelling aan ioniserende straling.

Gezondheidsbeoordeling

In het algemeen is voor stagiairs enkel een voorafgaande gezondheidsbeoordeling vereist. Deze beoordeling wordt uitgevoerd voor het begin van de tewerkstelling met de bedoeling om na te gaan of de betrokken persoon effectief geschikt is voor de functie die hij zal uitoefenen.

De nieuwigheid die ingevoerd wordt door het KB van 2 juni 2006 aan art. 7 van het KB Stagiairs is dat de arbeidsgeneesheer mag beslissen de voorafgaande gezondheidsbeoordeling aan te vullen met een periodieke gezondheidsbeoordeling. Doel van de periodieke gezondheidsbeoordeling is om na te gaan of de gezondheid van de werknemer niet aangetast is door de uitgeoefende functie. De wetgever heeft wel enkele voorwaarden ingelast: de stage moet een duur van meer dan 6 maanden hebben en de stagiair moet blootgesteld zijn aan risico’s uit de bijlage van het KB Jongeren (zie kader).

Rekening houdend met de aard en de duur van hun activiteiten heeft de toepassing van andere vormen van gezondheidsbeoordeling weinig zin. Dit betekent dat zowel het periodiek onderzoek als het voortgezet en het onderzoek bij werkhervatting niet van toepassing zijn bij stagiairs. De stagiair heeft echter wel het recht om een spontane raadpleging te vragen indien hij klachten heeft waarvan hij vermoedt dat ze met het werk te maken hebben.

Vrijstellingen

Het KB van 2 juni 2006 bevestigt door het invoegen van §2 in art.7 bepaalde elementen die al voorgesteld werden in de ministeriële omzendbrief van december 2005. Het gaat over de vrijstellingen toegewezen in het kader van artikel 29 van het KB Gezondheidstoezicht (vrijstelling van bepaalde medische onderzoeken, indien deze onlangs ondergaan werden). Een vrijstelling wordt toegewezen aan een stagiair van minder dan 18 jaar die niet wordt blootgesteld aan andere risico’s dan diegenen die verbonden zijn met zijn leeftijd of aan een stagiair die uitsluitend wordt blootgesteld aan beeldschermwerk. In beide gevallen moet de stagiair beschikken over een geldig attest van het medisch schooltoezicht.

Een verplichting van de werkgever

Het is de werkgever bij wie de stagiair eerst wordt twerkgesteld die het gezondheidstoezicht moet uitvoeren (voorafgaande gezondheidsbeoordeling). De volgende werkgevers zijn vrijgesteld van de uitvoering van een nieuwe gezondheidsbeoordeling, voor zover de stagiair niet aan een nieuw of ander risico wordt blootgesteld. Uiteraard is deze volgende werkgever evenmin vrijgesteld van de uitvoering van de gezondheidsbeoordeling indien de werkgever bij wie de stagiair eerst werd tewerkgesteld deze gezondheidsbeoordeling niet heeft doen uitvoeren. Het gezondheidstoezicht van stagiairs wordt dus in principe uitgevoerd door de arbeidsgeneesheer van de werkgever (interne of externe dienst). De werkgever mag wel een beroep oen op de arbeidsgeneesheer van de onderwijsinstelling (interne of externe dienst).

Wie betaalt het gezondheidstoezicht van de stagiair?

De algemene regel is dat de werkgever de kosten betaalt van de prestaties inzake preventie ten aanzien van een stagiair. Voor stagiairs is dit hetzelfde tarief als voor de andere werknemers, met inbegrip van de kosten voor de risicoanalyse en het gezondheidstoezicht. De werkgever ontvangt hiervoor geen terugbetaling.

In afwijking van deze algemene regel, kan de werkgever er voor kiezen om voor de uitvoering van het gezondheidstoezicht beroep te doen op de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk van de onderwijsinstelling. In dat geval bedraagt het tarief 61,13 euro.

Dit bedrag is een specifieke bijdrage, die onderworpen is aan de index, jaarlijks en per tewerkgestelde stagiair te betalen en die overeenstemt met het gezondheidstoezicht dat effectief wordt uitgevoerd door de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer van de externe dienst van de onderwijsinstelling.

Deze specifieke bijdrage voor stagiairs omvat niet de kosten verbonden aan de risicoanalyse die uitgevoerd wordt op de arbeidsplaats door de werkgever en zijn preventiedienst.

Deze specifieke bijdrage zal integraal worden betaald door het Fonds voor de Beroepsziekten conform het koninklijk besluit van 26 augustus 2010 tot wijziging van het koninklijk besluit van 1 juli 2006 tot uitvoering van artikel 6, 8°, van de wetten betreffende de schadeloosstelling voor beroepsziekten, gecoördineerd op 3 juni 1970. De werkgever die voor dit alternatief kiest wanneer hij een stagiair tewerkstelt, draagt dus enkel de kosten verbonden aan de risicoanalyse.

Formulier van gezondheidsbeoordeling

Het formulier van gezondheidsbeoordeling afgeleverd door de arbeidsgeneesheer blijft in principe onbeperkt geldig. Een uitzondering is wel als de stagiair achteraf elders wordt tewerkgesteld aan een activiteit die een nieuw risico inhoudt. In dat geval is een nieuwe gezondheidsbeoordeling vereist en dan levert de arbeidsgeneesheer opnieuw een formulier van gezondheidsbeoordeling af (zoals bij verpleegkundigen die na de schoolvakantie een nieuwe stage beginnen of de stage hervatten). De stagiair moet het formulier voorleggen bij elke nieuwe werkgever waar hij tewerkgesteld wordt.

Het KB van 2 juni 2006 introduceert een wijziging in de te volgen procedure voor de overdracht van het formulier van gezondheidsbeoordeling wanneer de werkgever voor het gezondheidstoezicht een beroep doet op de arbeidsgeneesheer van de onderwijsinstelling. Voortaan moet de arbeidsgeneesheer een exemplaar van het formulier van gezondheidsbeoordeling bezorgen aan de onderwijsinstelling (en niet meer aan de werkgever), die, op haar beurt, een kopie moet geven aan de stagiair en de werkgever (KB Stagiairs, gewijzigd art.7bis).